5.5 C
Warszawa
sobota, 4 lipca, 2020

Kapryśna pogoda. Wielkanoc w kratkę [PROGNOZA POGODY]

Wreszcie poznaliśmy prognozy pogody na Święta Wielkiej Nocy w Polsce. Cały Wielki Tydzień zapowiada się ciepło i słonecznie, jednak już w lany...

Ekranowe dramaty w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego

W czasie kolejnych rocznic wprowadzenia stanu wojennego w mediach, jak zawsze, pojawiają się wspomnienia, relacje i telewizyjne kroniki z tamtego okresu. Pracowicie wypełniane są białe plamy dotyczące rozliczeń osób, także ze strony solidarnościowej, odpowiedzialnych za ówczesne wydarzenia.

Dotyczy to przede wszystkim nieustannego surrealistycznego festiwalu zmagań z Lechem Wałęsą i prób wydobycie z niego prawdy o postaci Bolka. Ostatnio doszły do tego makabryczne oskarżenia medialne pod adresem ks. Henryka Jankowskiego o seksualne molestowania. Niezależnie jednak od trwających poszukiwań prawdy o czynach księdza sprawa ta rzuca ponury cień na działania gdańskiej kolebki „Solidarności”, ks. Jankowski był bowiem jedną z głównych postaci tego wielkiego ruchu.

W takim kontekście wszedł na ekrany skromny fabularny film w reżyserii wybitnego operatora Adama Sikory, autora zdjęć do wielu fabuł i dokumentów. „Autsajder” otrzymał tylko jedną nominację na ostatnim festiwalu w Gdyni. Pojawił się w kinach bez specjalnej reklamy i promocji. Jest to jednak utwór ciekawy ze względu na temat. Fabularnych filmów o stanie wojennym nie powstało zbyt wiele.

Dotyczy to oczywiście okresu po 1989 roku. Paradoksalnie w latach dziewięćdziesiątych XX wieku przeważały obrazy w tonacji szyderczej („Rozmowy kontrolowane” Sylwestra Chęcińskiego, „Zawrócony” Kazimierza Kutza) bądź w pewien sposób heroizujące bezpiekę, jak „Psy” Władysława Pasikowskiego i kilka innych sensacyjnych pozycji tego typu.

Świadczy to o prawdziwych poglądach wielu czołowych polskich filmowców. Do dziś realizowane są natomiast produkowane prywatnie lub przez stacje telewizyjne utwory dokumentalne o stanie wojennym, oparte na zachowanych kronikach i relacjach świadków. Na tym tle wchodzący na ekrany w kolejną rocznicę wprowadzenia stanu wojennego „Autsajder” wygląda na ideową demonstrację, niestety nie do końca artystycznie udaną.

Stan wojenny oglądamy tu oczami Franka, mieszkającego na Górnym Śląsku studenta ASP. Żyjący w świecie sztuki i wyobraźni bohater filmu, nie prowadzący działalności podziemnej, zostaje nagle aresztowany z powodu znalezienia w jego mieszkaniu ulotek zostawionych tam przez nielojalnego kolegę.

Franek trafia do więzienia i od tego momentu oglądamy film „więzienny”, przepełniony ponurą i klaustrofobiczną atmosferą, znaną dobrze z polskich i zagranicznych utworów tego gatunku. Młodego studenta uwięziono początkowo z kryminalistami, a później z politycznymi. Franek ciągle przeżywał brutalne traktowanie i kolejne upokorzenia.

W pewnym sensie doświadczenia te oraz rozmaite relacje (lepsze i gorsze) z innymi więźniami pomogły mu podczas odsiadki w dojrzewaniu emocjonalnym i moralnym. Od strony artystycznej film Adama Sikory wyróżnia się doskonałą stroną operatorską i wizualną. Ciasny, ponury i klaustrofobiczny obraz więziennego świata został tu znakomicie wykreowany. Gorzej jest z reżyserią i scenariuszem.

„Autsajder” przypomina niestety publicystyczną czytankę na temat stanu wojennego. Dialogi są drętwe, zaś utworowi brakuje autentycznego napięcia i dramatyzmu. Bohater filmu wygląda na przeciętnego sztywniaka. Ciekawie ukazane zostały natomiast charakterystyczne postacie drugoplanowe, szczególnie więźniów i strażników.

Warto zwrócić także uwagę na wyprodukowany w międzynarodowej koprodukcji (kinematografie Beneluksu!) film „Kursk” w realizacji znanego skandynawskiego twórcy Thomasa Vinterberga. Głównym pomysłodawcą tego ponurego katastroficznego obrazu jest Luc Besson, wybitny francuski reżyser i producent. Besson jest specjalistą od kina sensacyjnego, stąd też zapewne postanowił wyprodukować film o katastrofie rosyjskiego okrętu podwodnego w 2000 roku.

Uczynił to niejako w zastępstwie filmowców rosyjskich. Kursk poszedł na dno w wyniku eksplozji w części statku z rakietami atomowymi. Pozostała przy życiu część załogi nie doczekała się pomocy z powodu nieludzkiej doktryny dowództwa i zmarła tuż przed przyjściem ratunku. Autorzy filmu postarali się wiernie oddać przebieg ówczesnych wydarzeń, zwłaszcza walkę żon marynarzy o poznanie prawdy i życie mężów. Jednak jak bywa z filmami europejskimi i amerykańskimi (od czasów „Ninoczki” i „Doktora Żywago”), których twórcy starają się zawsze imitować życie w ZSRR i Rosji, wygląda to nieco sztucznie – nawet wtedy, gdy grają w nich gwiazdy światowego kina.

„Autsajder”, Polska, 2018. Scenariusz i reżyseria: Adam Sikora. Wykonawcy: Łukasz Sikora, Dorota Pomykała, Katarzyna Gałązka i inni. Dystrybucja: Kino Świat.
„Kursk”, Belgia/Francja/Luksemburg, 2018. Reżyseria: Thomas Vinterberg. Wykonawcy: Matthias Schoenaerts, Colin Firth, Lea Seydoux, Max von Sydow i inni. Dystrybucja: Kino Świat.

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

- Advertisement -
- Advertisement -

Najnowsze

Stanisław Michalkiewicz: Zanim wrócimy do Stalinogrodu

– Panie Piperman, pan już wróciłeś ze szczytu klimatycznego w tym, jakże mu tam, Stalinogrodzie? – Panie Biberglanc, ja widzę, że pan spałeś całe 62...

Korwin-Mikke: Facebook usunął mi wpis. Szerzę „mowę nienawiści”

FaceBook usunął mi wpis – co zresztą jest zamykaniem wrót stajni, gdy konie już wyprowadzono, bo wpis był sprzed dwóch tygodni. Zablokował mi też...

Fakty i mity: Czy kobiety zarabiają mniej niż mężczyźni?

Kiedy Janusz Korwin-Mikke mówił w ubiegłym roku, podczas debaty o konieczności wyrównywania płac w unioparlamecnie, że kobiety zarabiają mniej niż mężczyźni dlatego, że są...

Olimpiada kłamców. Wybory wygrywają ci, którzy kłamią najwięcej

Kampanie wyborcze w demokracjach, to olimpiady kłamców. Wygrywają ci, którzy kłamią najwięcej i najbardziej przekonująco. Swoje rządy w Warszawie Rafał Trzaskowski rozpoczął od wycofywania się...

Rząd będzie handlował masłem? Prof. Gwiazdowski o socjalistycznych absurdach

Z profesorem Robertem Gwiazdowskim, ekspertem Centrum im. Adama Smitha, rozmawia Rafał Pazio. – W przyszłym roku ma być sporo podwyżek i nowych opłat. Najsłynniejsza to...

Nowa przewodnicząca CDU. Kontynuacja polityki Angeli Merkel

Wydaje się, że delegaci rządzącej w Niemczech partii wybrali nie tylko swoją nową przewodniczącą, ale też przyszłą kandydatkę do stanowiska kanclerza rządu RFN. Wybrali...

Łagodna rewolucja. Narodziny lemingradu

Trudności w opisie bieżącego życia politycznego, niejasnych i impulsywnych sympatii „elektoratu” wynikają po części z tego, że zaczynamy zapominać o PRL-u. Ta kraina zamienia...